Trong khi toàn thế giới đang ở giữa năm 2026, người dân tại Ethiopia, quốc gia thuộc đông Phi, đang trải qua những tháng đầu tiên của năm 2018.
Theo lịch Ethiopia, đất nước này đang “đi chậm” với thế giới 8 năm. Sự chênh lệch này không đến từ sai sót khoa học, mà do quốc gia này duy trì hệ thống lịch Ge’ez (lịch Ethiopia) độc lập qua nhiều thế kỷ. Hiện lịch Ge’ez vẫn là lịch chính thức, được áp dụng đồng bộ trong mọi hoạt động của chính phủ, trường học, tổ chức tôn giáo và đời sống thường nhật tại đây.
Khoảng cách 7-8 năm giữa lịch Ethiopia và lịch Gregorian (Dương lịch) xuất phát từ mốc tham chiếu lịch sử về ngày sinh của Chúa Jesus.
Lịch Gregorian do Giáo hoàng Gregory XIII giới thiệu năm 1582, dựa trên tính toán của một nhà sư vào thế kỷ VI. Trong khi đó, Giáo hội Ethiopia tuân theo truyền thống Cơ đốc giáo Alexandrian, xác định ngày sinh của Chúa muộn hơn từ bảy đến tám năm. Do chưa từng bị thực dân hóa chính thức, quốc gia đông Phi này không bị áp đặt hệ thống thời gian của phương Tây và giữ nguyên được lịch cổ.
Một năm của người Ethiopia có 13 tháng, gồm 12 tháng cố định 30 ngày. Tháng cuối cùng (tháng thứ 13), gọi là Pagumē, chỉ có 5 ngày vào năm thường và 6 ngày vào năm nhuận. Đặc điểm này mang lại cho Ethiopia biệt danh “đất nước có 13 tháng nắng”. Dù cấu trúc khác biệt, lịch Ge’ez vẫn tuân theo chu kỳ Mặt Trời.
Một phụ nữ bộ tộc Surma sống ở thung lũng Omo, Ethiopia. Ảnh: Oryxphoto
Không chỉ khác biệt về năm, tháng, người Ethiopia còn áp dụng hệ thống đếm giờ độc nhất thế giới.
Thay vì bắt đầu ngày mới từ 0h, đồng hồ của họ bắt đầu tính từ bình minh (tương đương 6h Dương lịch). Do đó, khi đồng hồ thế giới chỉ 7h, người Ethiopia tính là 1h.
Nhiếp ảnh gia Ethiopia Gashaw cho biết hệ thống này có thể gây ra sự nhầm lẫn, đặc biệt đối với khách quốc tế. Khi đặt lịch hẹn với khách, Gashaw luôn phải xác nhận họ đang đề cập đến giờ Ethiopia hay phương Tây.
“Nếu ai đó nói hãy gặp nhau lúc 2h chiều, tôi sẽ kiểm tra lại xem họ muốn nói giờ buổi sáng hay buổi chiều (lịch phương Tây)”, ông cho biết. Ngoài ra, khi mua vé máy bay, Gashaw cho biết phải kiểm tra chéo 3-4 lần để quy đổi chính xác giờ châu Âu sang giờ Ethiopia.
Tuy nhiên, Gashaw đôi khi cũng nhầm lẫn, từng bỏ lỡ một kỳ thi vì lịch học của trường được thiết lập theo giờ phương Tây và ông đã hiểu sai. Theo Gashaw, Ethiopia là quốc gia Cơ đốc giáo rất bảo thủ nên phần lớn người dân không quan tâm đến phần còn lại của thế giới.
Văn hóa đón năm mới của người dân xứ này cũng tách biệt hoàn toàn với phần còn lại của thế giới. Người Ethiopia ăn mừng Tết năm mới, gọi là Enkutatash, vào ngày 11/9 hằng năm (hoặc ngày 12/9 nếu rơi vào năm nhuận Dương lịch). Ví dụ, ngày mùng một Tết năm 2018 của họ diễn ra vào ngày 12/9/2025 Dương lịch.
Ethiopia là điểm đến nổi tiếng về du lịch cộng đồng và thiên nhiên ở châu Phi nhờ sự đa dạng trong văn hóa bản địa. Quốc gia này có những bộ lạc còn duy trì nếp sống từ xa xưa và hơn 80 ngôn ngữ đang được sử dụng.
Du khách đến đây được khuyến cáo cần tìm hiểu kỹ cách tính giờ của người bản địa để tránh lỡ các lịch trình di chuyển.
