Cảnh báo rủi ro từ du lịch Tam Đảo tự phát

Sau vụ Nguyễn Tuấn Anh, 19 tuổi, sinh viên Đại học Đại Nam, rủ bạn leo núi Tam Đảo theo kiểu ngẫu hứng, không tìm hiểu cung đường, không chuẩn bị đầy đủ phương tiện và bị lạc 37 tiếng, Công an xã Đạo Trù hôm nay nhắc lại cảnh báo được Công an tỉnh Phú Thọ phát đi từ ngày 3/4.

Theo cơ quan này, những năm gần đây, loại hình du lịch trải nghiệm, khám phá tự phát thu hút đông đảo người dân, đặc biệt là giới trẻ, nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với an ninh, trật tự và tính mạng người tham gia.

Xã Đạo Trù nằm dưới chân dãy núi Tam Đảo, địa hình phức tạp, bị chia cắt mạnh với nhiều khe suối, thác nước, độ dốc lớn và trơn trượt. Những yếu tố này khiến người leo núi, người đi dã ngoại (trekking) đối diện nguy cơ tai nạn như trượt ngã, lũ quét, sạt lở đất, đuối nước, nhất là vào mùa mưa hoặc thời điểm nắng nóng.

Công an tỉnh Phú Thọ cho biết từ năm 2020 đến nay, tại một số điểm như Thác Vĩnh Ninh, hồ Vĩnh Thành, hồ Đồng Mỏ đã xảy ra nhiều vụ tai nạn, chủ yếu do đuối nước và trượt ngã. Nạn nhân phần lớn là học sinh, người ngoài địa phương, thiếu hiểu biết về địa hình và điều kiện tự nhiên.

Không chỉ đối diện nguy cơ tai nạn, hoạt động du lịch tự phát còn kéo theo nhiều hệ lụy như lấn chiếm đất đai, xây dựng trái phép làm điểm dịch vụ, ô nhiễm môi trường do xả thải, thậm chí phát sinh tình trạng mất an ninh trật tự như trộm cắp, thu phí trái quy định.

Để bảo đảm an toàn cho bản thân và cộng đồng, Công an tỉnh Phú Thọ khuyến cáo người dân tuân thủ nghiêm quy định pháp luật khi tham gia du lịch; không tự ý vào khu vực nguy hiểm, khu vực cấm; không tham gia tour tự phát, không rõ đơn vị tổ chức; không tổ chức cắm trại, lưu trú khi chưa đăng ký. Người dân cần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, không xả rác, không đốt lửa trong rừng, tôn trọng cảnh quan tự nhiên.

Từ góc độ người trực tiếp điều hành cộng đồng trekking, bà Nguyễn Ngọc Bích, quản lý nhóm Vietnam Ultra Trail, cho rằng sai lầm phổ biến nhất của người mới là tâm lý chủ quan, không tìm hiểu kỹ cung đường và không chuẩn bị thể lực. Điều này thường rơi vào các bạn trẻ thích khám phá, thích mạo hiểm nhưng chưa lường trước rủi ro. Ngoài ra, còn có những người quá tự tin vào khả năng dẫn đến coi thường thiên nhiên.

Theo bà, điều quan trọng đầu tiên khi trekking là lựa chọn đơn vị tổ chức có cấp phép, uy tín, có kế hoạch rõ ràng. Trước mỗi chuyến đi, người mới cần chuẩn bị đầy đủ cả về thể lực, kỹ năng, trang thiết bị và tìm hiểu địa điểm đi. Về thể lực, cần dành thời gian tập luyện bằng các môn như gym, chạy bộ, yoga, nhảy dây…; học kỹ năng sinh tồn từ chính đơn vị tổ chức.

Về trang bị, bà cho biết mỗi cung đường sẽ có yêu cầu riêng, nhưng một số vật dụng cơ bản là bắt buộc như: đồ sơ cứu y tế, chăn bạc giữ nhiệt, áo mưa, dao, bật lửa và thực phẩm gọn nhẹ. Quan trọng nữa là phải thông báo lịch trình cho người thân để có thể hỗ trợ khi cần thiết.

Để tránh lạc đường, tình huống phổ biến nhất, người tham gia cần tuân thủ tuyệt đối hướng dẫn của trưởng đoàn. Không tự ý tách đoàn, không đi tắt, không đi sai hướng. Luôn đi trong đội hình giữa người dẫn đường và người chốt đoàn.

Trong trường hợp mất sức, người đi cần báo ngay cho nhóm để được hỗ trợ, đồng thời bổ sung dinh dưỡng như điện giải, gel năng lượng hoặc thanh bar. Nếu xảy ra tai nạn nhưng còn tỉnh táo, việc quan trọng nhất là giữ ấm cơ thể, sơ cứu vết thương và duy trì nước uống để chờ cứu hộ.

Đối với việc tổ chức nhóm, bà Bích cảnh báo các nhóm tự phát hiện nay tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý và an toàn. Người mới nên tham gia các công ty có pháp lý rõ ràng, có kế hoạch cứu hộ, được chính quyền địa phương cấp phép. Trưởng đoàn cần có thể lực tốt, có kinh nghiệm leo núi, có chứng nhận sơ cấp cứu và kỹ năng xử lý tình huống, bà Bích tư vấn.

Trong tình huống khẩn cấp như lạc đoàn, bà Bích khuyến nghị không nên di chuyển vô định, hãy cố gắng quay lại điểm cuối cùng còn nhớ. Nếu không thể, tốt nhất ở yên một chỗ, chọn vị trí an toàn như dưới tán cây, gần khe suối nhỏ. Không nên đi theo suối lớn vì rất nguy hiểm khi đã mất sức.