Hình ảnh cụ bà nhoẻn miệng cười, khẽ nói “hello” sau đó tiếp tục cần mẫn vẽ sáp ong lên vải lanh ở Hà Giang, khiến trái tim du khách nước ngoài như tan chảy.
Tháng 9/2025, du khách Anjel đến Hà Giang, ghé thăm Hợp tác xã dệt lanh Lùng Tám, cách trung tâm phường Hà Giang khoảng hai giờ chạy xe. Tại đây cô tình cờ gặp một cụ bà đang cần mẫn ngồi vẽ trên vải ngoài sân.
Khoảnh khắc bà cụ ngước đầu nhìn thẳng vào nữ du khách, nhoẻn miệng cười, khẽ nói “Hello” khiến cô thấy trái tim mình như “tan chảy”. Nữ du khách nói đây là cụ bà chăm chỉ, đáng yêu nhất mình từng gặp.
Video cụ bà chào khách Tây của du khách Anjel đã đạt hơn 12 triệu lượt xem, gần hai nghìn lượt chia sẻ sau khi đăng tải. Nhiều du khách nước ngoài bày tỏ mong muốn được gặp cụ trong chuyến đi Hà Giang gần nhất.
Cụ bà trong video là Sùng Thị Cỏ, 97 tuổi, người già nhất trong hợp tác xã dệt lanh Lùng Tám. Những ngày đầu tháng 3, cụ vẫn ngồi cạnh bếp lửa, tay miệt mài vẽ sáp ong lên những tấm vải lanh. Ngay phía sau cụ là chiếc bếp lớn để luộc sợi lanh, khói bốc mù mịt khiến du khách xung quanh liên tục dụi mắt.
“Bà cụ như sống trong một thế giới khác, mải miết làm việc chẳng để ý xung quanh”, Hoàng Lan, hướng dẫn viên, nói khi nhìn những ngón tay co quắp vì bị tật của cụ uyển chuyển trên tấm lanh trắng. Nhiều du khách Việt đến đây nhận ra bà cụ nổi tiếng trên mạng xã hội, du khách nước ngoài cũng dành nhiều thời gian để chụp ảnh, hỏi chuyện về bà.
Dù nhiều khách chụp ảnh xung quanh, cụ vẫn chăm chú vào công việc. Đôi mắt nheo liên tục, tay vạch những đường thẳng tắp không cần thước. Thỉnh thoảng, cụ dụi mắt vì khói.
Cụ Cỏ hôm 28/2. Ảnh: Hoàng Giang
Hàng chục năm nay, cụ không đổi chỗ, vì đó là cách một người vẽ sáp ong truyền thống sẽ ngồi, một bên là chiếc bếp lớn, một bên là khay đựng sáp ong. Hơi nước bốc lên làm sáp ong chảy, nhờ đó mỗi bức tranh trở nên liền mạch.
Bà Vàng Thị Mai, quản lý hợp tác xã, cho biết cụ Cỏ giờ đây như biểu tượng của nơi này. Trước đó còn có một cụ bà hơn 100 tuổi nhưng đã mất vào năm trước. Trong 84 năm làm nghề, cụ đã truyền đạt tri thức cho nhiều thế hệ phụ nữ H’Mông để tiếp tục gìn giữ văn hóa dệt lanh, vẽ sáp ong truyền thống.
Dù họa tiết hoa văn trong văn hóa H’Mông nhiều vô kể, cụ Cỏ có thể nhớ chính xác không cần bản vẽ.
Theo bà Mai, nhiều phụ nữ H’Mông cao tuổi vẫn lao động, song người giữ được sự minh mẫn như cụ Cỏ rất hiếm. Trước đây cụ còn nuôi lợn, nhưng sau đó dừng lại theo lời khuyên của các thành viên hợp tác xã, để đảm bảo sức khỏe. Cụ thường có mặt lúc 7h và miệt mài vẽ đến chập choạng tối mới đi bộ về nhà cách đó khoảng 200 m.
Cụ Cỏ làm việc gần như không nghỉ, thậm chí từ chối ngủ trưa vì sợ đau đầu. Cụ nói chỉ làm việc mới cảm thấy đầu óc minh mẫn, tay chân đỡ khó chịu.
Hai du khách Pháp nghe hướng dẫn viên kể chuyện về cụ Cỏ. Ảnh: Hoàng Giang
Hợp tác xã Lùng Tám (thuộc xã Lùng Tám, huyện Quản Bạ cũ) thành lập năm 2001, trải qua nhiều năm phát triển với sự hỗ trợ từ Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn và các đơn vị liên quan nhằm bảo tồn, phát huy giá trị truyền thống dệt lanh, vẽ sáp ong của người H’Mông.
Hiện tại, hợp tác xã Lùng Tám thành điểm dừng chân quen thuộc trước khi chính thức bước vào cung đường “Ha Giang loop” (vòng lặp Hà Giang) của khách nước ngoài.
